Het islamitisch perspectief

If you stand for nothing you will fall for everything (1-2)

De laatste tijd wordt steeds duidelijker dat de Islamitische identiteit onder druk staat. Steeds vaker zien we dat het “liberale” westen, moslims dwingt om concessies te doen die ten koste gaan van hun Islamitische identiteit. Daarnaast zijn er een aantal moslim prominenten die (bewust of onbewust) hun acceptatie uitspreken ten aanzien van bepaalde seculiere liberale ideeën onder het mom van Islam. De discussie rondom homoseksualiteit, gender, feminisme, mensenrechten, racisme en vrijheid zijn een voorbeeld van de concepten die de revue passeren.

Het probleem is echter dat we deze termen, of eigenlijk concepten benaderen, bestuderen en oordelen met een liberaal denkkader. “Leef en laat leven. Het is mijn democratisch recht om de hijab te dragen. Islam en liberalisme zijn geen conflicterende ideeën. Dit komt omdat we als moslims vergeten zijn dat Islam een alternatieve, allesomvattende levensvisie is. Dit betekent dat Islam een oplossing aanbiedt voor alle problemen des levens en een oordeel vormt ten aanzien van de termen ofwel concepten die we zojuist hebben benoemd. Aan de andere kant van het spectrum hebben we moslims die enigszins begrijpen dat Islam haar eigen epistemologie heeft. Echter, zij doet haar tekort door alle discussie rondom deze problemen compleet te verwerpen. “Wanneer heeft de profeet (saw) het gehad over de term of het concept feminisme? Het is niet toegestaan om invulling te geven aan termen die niet terug te voeren zijn naar de Koran of de Soenna”. Dit is een voorbeeld van wat bepaalde broeders uit de andere kant van het spectrum zouden kunnen zeggen als wij hen zouden vragen hoe wij hiermee om dienen te gaan als moslims. Het gevolg hiervan is dat we de alternatieve visie die Islam biedt inzake deze maatschappelijke problematiek niet onderzoeken en als alternatief aanbieden om daarmee de rechtvaardigheid van Islam te verspreiden.

De ‘aqieda van Islam is een basisidee; laa ilaaha illalah muhammadar rasululah (niemand heeft het recht om aanbeden te worden behalve Allah en Muhammad is Zijn boodschapper). Dit idee vormt de basis van het denken van de moslims. Zij vormt het “wereldperspectief” van de moslims, dat wil zeggen in tegenstelling tot een “liberaal-seculiere wereldperspectief” of een “socialistische wereldperspectief” zal er anders geoordeeld worden over bepaalde kwesties. Wij moslims hebben onze eigen epistemologie (wijze waarop wij bepaalde ideeën begrijpen), dit is omdat het fundament van de moslim verschilt van die van de niet-moslim. Na een rationeel proces is de moslim tot de conclusie gekomen dat Allah (swt) bestaat. Hij (swt) heeft ons geschapen en een leidraad voor ons neergezonden in de vorm van de Nobele Koran. De moslims die hier echt van overtuigd is past zijn handelingen zodoende aan. Wij maken dus geen compromissen in Islam omdat wij overtuigd zijn van de haqq en omdat het plegen van haraam, gevolgen heeft voor onze akhira. Wij nemen Islam dus als bron van denken, de geleerden extraheren de Islamitische principes en die principes gebruiken we om Islam toe te passen ongeacht tijd en plaats.

Het seculier-liberale gedachtegoed is gebaseerd op de 4 fundamentele vrijheden:

  1. vrijheid van religie
  2. vrijheid van bezit
  3. vrijheid van meningsuiting
  4. persoonlijke vrijheid

Het realiseren van deze vrijheden is het gevolg van een compromis. Een compromis tussen de kerk en aanhangers van verlichte ideeën. Doordat zij de clash die zij hadden niet effectief konden beslissen is men uiteindelijk op het idee van secularisme gekomen. De kerk behield haar bestaansrecht, maar zou zich niet meer bemoeien met het leven van individuelen. Zij stellen dat een goed en gelukkig leven, een leven is met zoveel mogelijk vrijheden. Daar waar de vrijheden van één, in conflict komen met de vrijheden van de ander, bepaalt de rechter wie gelijk krijgt. Een persoon mag dus doen wat hij wil zolang de vrijheid van de ander maar niet wordt ingeperkt.

Deze fundamenten zijn zoals aangegeven dus sterk verschillend en niet verenigbaar. De Islamitische invulling van vrijheid is totaal anders dan de liberale invulling van vrijheid. Beide ideologieën hebben bijvoorbeeld ook hun eigen invulling voor rechtvaardigheid en hun eigen methode voor het realiseren van rechtvaardigheid voor allen. Hoe kunnen we hier dan als moslims in mee gaan? Dit komt door beïnvloeding vanuit het kapitalisme, want zij leert ons: het doel heiligt de middelen. Een idee dat diametraal ingaat tegen de fundamenten van Islam, maar wel in de mond wordt genomen door bepaalde moslims omdat zij in de veronderstelling zijn dat zij hiermee khair kunnen realiseren. In werkelijkheid is het een vehikel die ervoor zorgt dat mensen niet of nauwelijks refereren naar de oplossing die vanuit Islam wordt geboden. In plaats daarvan refereren zij naar de westerse middelen die hen worden uitgereikt. En dit begint bij een verkeerd begrip van de Islamitische epistemologie in combinatie met een oppervlakkige kijk op de realiteit.

Burgerschap; the elephant in the room

In Nederland en in vele andere westerse landen is sprake van een assimilatiebeleid. Men wordt geacht de uitheemse identiteit te laten vervallen ten koste van de inheemse identiteit. Omdat men weet dat dit een gevoelig onderwerp is voor met name moslims zullen zij dit nooit zo direct uitspreken. In plaats daarvan zien we sinds de laatste jaren een discussie ontstaan rondom burgerschap. Want het is logisch dat inwoners van een land moeten leren om goede burgers te zijn om de harmonie binnen het land te waarborgen. Maar burger en burgerschap zijn een beladen termen. Met burger wordt niet slechts bedoeld iemand die in een land woont en werkt. Nee, met burger en burgerschap wordt uitgelijnd waar de inwoners van een land zich aan dienen te conformeren om beschouwd te kunnen worden als inwoners die actief deelnemen aan de maatschappij.

Het Nationaal Regieorgaan Onderwijszonderzoek (NRO) heeft een onderzoek verricht ten behoeve van Integratie van het burgerschap in het curriculum. In het rapport stellen zij dat burgerschap gaat over de manieren waarop individuen zich verhouden tot anderen en gemeenschappen, en daarmee over omgaan met verschillen, diversiteit, sociale cohesie en solidariteit. Twee alinea’s verder specificeren zij verder door te zeggen dat: Democratisch burgerschap betrekking heeft op democratische en maatschappelijke waarden (…) Er is consensus over dat burgerschapsonderwijs gericht zou moeten zijn op het bijbrengen van democratische gezindheid, tolerante houdingen, respectvolle omgang met elkaar, bereidheid om te participeren in de samenleving en het onderschrijven van mensenrechten. Er zullen ongetwijfeld moslims zijn die het probleem hierin niet zien. Maar laten we stil staan bij de implicaties hiervan op onze Islam.

Democratische gezindheid

Dit impliceert dat men het eens is over de grondbeginselen van de parlementaire democratie en rechtsstaat [Rapport Democratisch Bewustzijn in Nederland]. Het accepteren hiervan als moslim is zeer problematisch en dit heeft te maken met waar democratie voor staat. Het valt mij op, in de bescheiden ervaring die ik heb in gesprekken met broeders, dat men in de veronderstelling is dat democratie betekent dat het volk het recht heeft om haar leider te kiezen. Maar dit is slechts een beperkt aspect van democratie. Democratie komt van het grieks; demos kratos, oftewel het volk regeert [Demos Kratos: Democracy, Old and New]. Demos refereert naar de individuen die behoeften hebben die bevredigd moeten worden. Kratos refereert naar de macht welke gelegitimeerd is om keuzes te maken om de behoeften van de individuen te bevredigen [Reconciling demos and kratos: the economics of a multi-layered democracy].

In Islam is de kratos gedefinieerd door Allah (swt) en Hij (swt) is de enige die de soevereiniteit heeft (ofwel gelegitimeerd is) om wetten te maken. De oemma van Islam kiest iemand uit henzelf die zal optreden als de imam of de khalifah. En de imam of khalifah, ook al draagt hij het leiderschap heeft niet de soeverniteit om halal, haram te maken of haram halal. Het enige wat hij kan doen is het adopteren van wetten. Hoe dan ook, zelfs al leven wij niet in een Islamitische samenleving onder het gezag en de bescherming van de khalifah. Dan nog, kunnen wij nooit nooit accepteren dat, de mens bepaalt wat wél en wat níet is toegestaan. Dit is volgens Islam niet het domein voor de mens met zijn beperkte verstand en dit maakt het een baatil idee waar wij niet aan kunnen deelnemen.

Tolerante houdingen

Tolerantie is een liberale deugd, de bekende filosoof John Stuart Mill schreef erover in zijn essay On Liberty. En het gaat erom dat we ideeën nemen waar we in eerste instantie mee oneens zijn om deze vervolgens te gebruiken om onze eigen ideeën te verrijken en te corrigeren. En ook dit druist in tegen de principes van Islam en moslims verwarren soms de vrijheid en ruimte die de shar’a biedt aan de niet-moslims als acceptatie van wat zij denken en doen. De ruimte en vrijheid die zij krijgen, met andere woorden de rechten die Allah (swt) aan hen gegeven heeft, zoals het nuttigen van alcohol en varkensvlees, is tegelijk een gebod naar de moslims om dit in ere te houden en in goede banen te lijden. Want, er zijn beperkingen gesteld aan die vrijheid en ruimte en ook die zijn door Allah (swt) zijn bepaald. Dit is het volgen van het oordeel van Allah (swt) en niet het accepteren van hun daad.

Om diezelfde reden kunnen wij homoseksuele relaties, transgendernisme en andere handelingen die volgens Islam verboden zijn tolereren of accepteren. Wij zouden dit idee moeten verwerpen, maar de realiteit is, is dat de moslim steeds meer onder druk staat om die tolerante houdingen aan te nemen en te laten zien. Waarbij moslims gedwongen worden om te compromitteren in hun islamitische identiteit. Samenvatted, onze maatstaf is de halaal en de haraam. Dat wat halaal is accepteren we, dat wat haraam is wordt verworpen en kan nooit getolereerd worden en de oemma moet bewust zijn van de implicaties hiervan.

Onderschrijven van mensenrechten

Ook mensenrechten is een term die veel verwarring veroorzaakt bij de moslims. Islam is gekomen om rechtvaardigheid te brengen en Allah (swt) heeft uiteraard de situatie van totale bevolkingen verbeterd doordat zij de Qoeraan als foerqaan gebruikte. Echter, mensenrechten is een term met een liberale invulling. En ja, het idee van mensenrechten heeft een aantal valide punten, die niet in conflict zijn met de shar’a. Maar het hele fundament waarop het concept mensenrechten op gebouwd heeft als implicatie dat als je mensenrechten accepteert je ook rechten accepteert die direct indruisen tegen Islam. Deze kunnen daardoor niet onderschreven worden door moslims omdat Islam een eigen methodologie heeft voor het realiseren van rechtvaardigheid voor en tussen mensen. Hoe uit deze beïnvloeding zich uiteindelijk? De volgende uitspraken van een godsdienstleerkracht op een Islamitische basisschool spreken boekdelen:

De godsdienstleerkracht: “We willen de eigen identiteit uitstralen maar met respect voor anderen en kennis van anderen. We bespreken alles maar we doen niet met alles mee. We hebben dus bijvoorbeeld geen kerstboom maar vertellen de kinderen wel over wat het betekent en waarom het in Nederland zo’n
belangrijk feest is.” “Je mag zijn wie je bent. Fatima zonder hoofddoek? Die ruimte moet er zijn. Rachid die niet naar de moskee gaat? Ook goed, we leven in een vrij land.” De directeur: “In groep 8 heb ik ook gesprekken ter voorbereiding op het voortgezet onderwijs. Dit is een veilige omgeving maar
hoe red je je straks in de samenleving? […] Meisjes kunnen met het dilemma zitten of ze hun hoofddoek nog willen dragen. Ik zeg altijd: het is je persoonlijke keuze, je eigen overtuiging. Maar laat die keuze niet door een ander bepalen. Wat je dan kiest – dat maakt me niet uit

In het tweede deel van het artikel belichten we aan de hand van praktijkvoorbeelden wat de consequenties zijn als we denken maslaha te behalen door water bij de wijn te doen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back to top button