De geschiedenis van islam

Yusuf ibn Tashfin, Commandant van de Moslims

In een eerder artikel is geschreven over Sultan Alparslan die in de Islamitische geschiedenis de boeken is ingegaan als een held in het Midden-Oosten en Centraal-Azië. Aan de andere kant van de Islamitische grenzen, in Andalusië (huidige Spanje) bleef het niet rustig en hebben de Moslims aldaar eveneens geschiedenis geschreven. Dit was dankzij de inspanningen van een persoon genaamd Yusuf ibn Tashfin, die van oorsprong Berbers was. Men zegt over hem dat indien hij niet in Andalusië was gestagneerd en verder landinwaarts het Europees grondgebied in was gegaan, de mensen in Londen, Berlijn en Moskou Islamitisch zouden zijn. 

Niet-moslims zijn zich bewust van het feit dat Islam een oplossing heeft voor alle problemen, ongeacht de aard van de kwestie. Islam is niet een religie die enkel in de moskeeën wordt beleden. Het is een ideologie waaruit systemen voortvloeien. Van het sociaal systeem tot aan het buitenlands beleid. Islam is niet als het christendom dat alleen wordt beleden in de kerk en niet wordt gepraktiseerd in het dagelijks leven. Het christendom dan wel het jodendom hebben geen regulering voor de dagelijkse transacties tussen mensen. Islam daarentegen heeft alle sociale activiteiten gereguleerd. Doordat de niet-Moslims dit beseffen en willen voorkomen dat Islam zal regeren, zetten ze alles op alles om Islamitische invloeden te beperken. Zo was dat ook in de tijd van Yusuf ibn Tashfin. Ondanks alle tegenslagen en plotten van de de niet-moslims heeft hij ervoor gezorgd dat Andalusië een stabiel Islamitisch grondgebied werd.

“Doordat de niet-Moslims dit beseffen en willen voorkomen dat Islam zal regeren, zetten ze alles op alles om Islamitische invloeden te beperken.”

Yusuf ibn Tashfin was zeer geliefd door de Moslims. Wat de belangrijkste factor bleek te zijn bij het verkrijgen van het respect en de liefde van de moslims in Maghreb en Andalusië was dat hij de geleerden respecteerde en in overleg met hen handelde. Ook liet hij de oorlogsbuit aan Andalusische moslims over. Hij probeerde ze te verenigen en leidde een vrij eenvoudig leven. Hij groeide op in de grote Sahara en kwam in algemene zin naar voren met zijn Islamitische gevoeligheid, moed, vrijgevigheid, bescheidenheid en eenvoud. Hij gaf zijn bay’ah aan de Abbasidische Khalifah en hield de khutbahs namens de Abbasiden in de regio. Hij verenigde de tientallen kleine staten onder de Almoraviden. Zowel Maghreb als al-Andalus waren verenigd onder één staat. In dit artikel wordt de strijd van Yusuf voor de eenwording van Maghreb en Andalusië in politieke, militaire en religieuze zin behandeld.

Hij was een buitengewoon verre persoon van wereldse ambities. Een voorbeeld hiervan is het volgende. Toen Abu Bakr bin Umar terugkeerde uit de Sahara, zag hij dat Yusuf ibn Tashfin vele regio’s had veroverd en een aanzienlijke hoeveelheid buit had verkregen. Hij tolereerde deze buitgoederen niet en overhandigde ze aan Abu Bakr bin Umar. Zijn enige doel was om de religie te verheerlijken en de elementen die de eenheid van moslims verhinderden, te elimineren. Yusuf bin Tashfin werkte aan dit doel en slaagde erin de puinhoop in Andalusië te beëindigen en de eenheid van de Ummah te verzekeren. Hij luisterde naar mensen, maar oordeelde niet alleen. Hij consulteerde de geleerden als zich er problemen voordeden, en hij regeerde volgens de Sharia oordelen die daaruit voortkwamen. Hij volgde zijn gouverneurs, bezocht hen op hun posten en aarzelde niet om de personen die hun taken niet naar behoren vervulden, te ontslaan.

“Zijn enige doel was om de religie te verheerlijken en de elementen die de eenheid van moslims verhinderden, te elimineren.”

Toen zijn gezag in heel Maghreb gevestigd was, was diens wens om naar Spanje (Andalusië) over te gaan. Dit schiereiland werd begrensd en versterkt door de zee. Daarom bouwde hij galeien en andere schepen met het doel naar dat land over te steken. Toen de regenten van Andalus zijn bedoeling ontdekten, rustten ze een aantal schepen en krijgers uit om hem te weerstaan. Ze waren bang voor zijn leger dat, zoals ze heel goed wisten, voor hen het moeilijkst te weerstaan zou zijn. Ook huiverden ze voor het idee vijanden aan beide kanten van hen te hebben, namelijk de Franken in het noorden, en de Almoraviden in het zuiden. Toen ze voelden dat de Franken hen onder druk zetten, hielden ze hen in bedwang door hun voornemen kenbaar te maken om een alliantie aan te gaan met Yusuf ibn Tashfin. Hij had grote bekendheid verworven doordat hij zo snel de Maghreb had veroverd. Men zei over de dappere krijgers van de Almoraviden, dat wanneer ze in de strijd waren, een ruiter in tweeën konden hakken met een enkele slag van een zwaard en de lichamen konden doorboren met een enkele slag van een lans. [Ibn Khallikan, Wafayāt al-Aʿyān, IV, 450]

Kaart van de Almoraviden

In de periode dat Yusuf ibn Tashfin de Almoraviden in een grote staat veranderde, verloren de Muluk at-Tawaif (verdeelde onafhankelijke leiders in Andalusië, oftewel stadstaten) hun macht vanwege de oorlogen die ze voerden tussen henzelf en met de christelijke koninkrijken en de zware belastingen die ze aan deze koninkrijken betaalden. Zij waren niet in staat om de christelijke aanvallen af te slaan. Hun situatie leidde tot de heropleving van de Reconquista-beweging onder leiding van Alfons VI van Léon, koning van Castilië. In 478 Hijri (1085 n. Chr.) bezette hij Tulaytulah (Toledo), één van de meest belangrijke steden vanuit strategisch oogpunt. [Ibn al-Athir, Al-Kamil fi al-Tarikh, X, 131]

De regenten in Andalusië beseften dat zij mede vanwege hun verdeeldheid veel zwakker waren dan de Franken. Sterker nog, sommige regenten verzochten de Franken om hulp teneinde de andere regenten te bevechten. De leiders kwamen samen en zeiden: “De Franken domineren Andalusië, er is nog maar weinig in de handen van de moslims. Als de situatie op dezelfde manier voortduurt, zal het land weer christelijk zijn zoals het eerder was.” [Ibn al-Athir, Al-Kamil fi al-Tarikh, X, 138]

Slag bij Zallaqa (1086 n. Chr.)

Al-Mu’tamid ibn Abbad, de leider van Abbadiden drong bij de Moslims aan om middels een brief hulp te vragen van Yusuf ibn Tashfin. Toen Yusuf de brief ontving, beval hij diens soldaten terstond naar Andalusië te gaan. Ze voegden zich bij Al-Mu’tamid ibn Abbad. Toen Alfons VI dit vernam, vertrok hij met zijn leger vanuit Toledo en stuurde hij een brief naar Yusuf. In deze brief was hij heel hooghartig en schepte hij op over, de wapens, het aantal soldaten en de uitrusting van zijn leger. Yusuf beval de griffier een brief als reactie op die brief te schrijven. Hij had een hele lange dreigende brief geschreven en schreef op de achterkant van de brief die Alfons VI had gestuurd de volgende woorden en retourneerde de brief: ‘Je zult zien wat er zal gebeuren’ [Ibn Khallikan, Wafayāt al-Aʿyān, III, 190]

“Alleen echte leiders profileren zich op deze manier. Echte leiders die vandaag de dag ontbreken.”

Op deze wijze heeft Yusuf ibn Tashfin getoond dat hij niet bang was van de kracht en macht van de Franken. De Franken hadden een groot deel van Andalusië veroverd, waardoor de Moslims ernstig waren afgezwakt. Desalniettemin had Yusuf ibn Tashfin de hoop niet verloren. Sterker nog, hij was zo standvastig dat hij de koning van de Franken bedreigde en angst inboezemde. Deze strijdlust en zelfverzekerdheid is niet voor iedereen weggelegd. Alleen echte leiders profileren zich op deze manier. Echte leiders die vandaag de dag ontbreken. 

Tevens dienen wij een hele grote lering te trekken uit de verdeeldheid van de regenten in Andalusië. Normaliter is het in Islam niet toegestaan om afhankelijk van de Khalifah te opereren en een eigen staat of een emiraat op te richten. Dit was wel wat had plaatsgevonden in Andalusië. Er waren op een gegeven moment dermate veel onafhankelijke leiders dat in plaats van tegen de Franken, de moslims onderling tegen elkaar vochten. Ibn al-Khatib heeft aangaande deze kwestie het volgende gezegd: ‘Toen de Khilafah volledig verdween en er geen spoor meer van was, verscheen er op elke plek een regent en vanuit elke hoek begon er een haan te kraaien!’ [Ibn al-Khatib, Lisan al-Din, 45]

Derhalve dienen we in de toekomst, wanneer er wederom een Khilafah Staat is opgericht conform de Profetische methode, een centraal gezag (Khalifah) te hebben dat verschillende gouverneurs aanstelt en voortdurend controleert. Deze behoren te opereren onder het gezag van de Khalifah en niet als onafhankelijke stadstaten. Hizb ut Tahrir heeft met betrekking tot het functioneren van de gouverneurs, evenals andere instanties een uitgebreide studie neergezet die met de wil van Allah (swt) als fundament zal dienen voor de Khilafah.

Nadat de koning de brief van Yusuf ibn Tashfin had ontvangen, zag hij verschillende nachtmerries. Zijn naasten becommentarieerden de nachtmerrie als een grote nederlaag tegen de Moslims. Yusuf stuurde nog een brief aan Alfons VI, waarin hij overeenkomstig de Soenna de vijand drie opties bood, te weten: de keuze om Islam te omarmen, het betalen van djizja of anders oorlog. In het document is tevens de volgende passage opgenomen: ‘Ik heb vernomen dat je bad voor een ontmoeting met ons en dat je schepen wenste waarmee je de zee zou oversteken om ons te ontmoeten. We zijn de zee nu overgestoken om je te ontmoeten; God heeft ons beiden samengebracht in hetzelfde gebied, en daarom zal je het resultaat van je gebed zien. En de smeekbeden van de ongelovigen zijn nutteloos. (Surah ar-Ra’d, vers 14) [Ibn Khallikan, Wafayāt al-Aʿyān, IV, 454]

Het leger van de Franken bestond uit 50.000 soldaten. De Moslims hebben de Franken letterlijk afgeslacht. Zodanig dat er geen overlevenden van de Franken waren. Koning Alfons VI ontsnapte met een kleine groep soldaten. De moslims maakten heuvels van de hoofden van de Franken die waren gesneuveld. Ze riepen de oproep tot gebed voor hen op totdat de lichamen begonnen te stinken. Nadien verbrandden ze de lichamen. [Ibn al-Athir, Al-Kamil fi al-Tarikh, X, 140]

“Na aanleiding van de overwinningen en het consolideren van de macht in Andalusië gaf de khalifah de bijnaam Emir al-Muslimin (Commandant van de Moslims) aan Yusuf ibn Tashfin.”

Toen Yusuf ibn Tashfin naar Marrakesh terugkeerde, raakten degenen die hem niet eerder gehoorzaamden aan hem gehecht. Andalusische geleerden zeiden: “Het is niet noodzakelijk hem te gehoorzamen tenzij Yusuf een ​​khutbah houdt namens de Khalifah en een proclamatie ontvangt die zijn soevereiniteit over Andalusië bevestigt.”. Daarop stuurde Yusuf ibn Tashfin een gezant naar de Abbasidische khalifah al-Muqtadi in Bagdad. De khalifah stuurde hem een khil’a (erekleed), vlaggen en een declaratie. Naar aanleiding van de overwinningen en het consolideren van de macht in Andalusië gaf de khalifah de bijnaam Emir al-Muslimin (Commandant van de Moslims) aan Yusuf ibn Tashfin. Deze bijnaam werd nog jaren gebruikt door de leiders van de Almoraviden. [Ibn al-Athir, Al-Kamil fi al-Tarikh, X, 141]

De overwinning bij Zallaqa is een grote bron van moreel geweest voor Andalusische moslims die bijna een eeuw lang hun kracht hadden verloren. Deze overwinning vond plaats in een tijd waarin moslims voortdurend achteruitgingen ten opzichte van de christenen en bijna alle hoop op overwinning verloren. Het werd een bron van vertrouwen en hoop voor hen, en verhoogde de mentale kracht van de moslims. Dankzij deze overwinning werd de christelijke verspreiding een lange tijd gestopt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back to top button